Dürer was hier
Een reis wordt legende

De tentoonstelling, georganiseerd in samenwerking met de National Gallery in Londen, geeft een accurate en frisse kijk op de “Reis door de Nederlanden” (1520-21). Een raadselachtige reis, die legendarisch is geworden; daarin heeft het schilder- en tekengenie zelf een hand gehad – al schrijvend.

Albrecht Dürer hield boek, een soort kasboek met reisnotities. Die notities zijn bewaard gebleven in twee afschriften, die ongeveer een eeuw later werden vervaardigd. Het Suermondt Ludwig Museum toont het exemplaar uit het Staatsarchief van Neurenberg.

90 meesterwerken

90 meesterwerken getuigen van Dürers buitengewone kunstvaardigheid, zelfs onderweg, zonder een eigen atelier. Ongeveer 70 tekeningen, schilderijen en sculpturen van kunstenaars die Dürer ontmoette, die hem inspireerden en door hem geïnspireerd werden, completeren de tentoonstelling. Zij geven een volledig beeld van de reis, in al haar culturele, sociaal-historische en artistieke dimensies, die zo nooit eerder werd gepresenteerd.

De artistieke uitvalbasis is geweldig. Het Antwerpse schildersgilde rond Joos van Cleve laat vanaf het begin zien wat het bezoek uit Neurenberg ( 800 km verderop gelegen) behelst voor Dürers collega’s: een feest. Dürer ontmoet veel bekende kunstenaars tijdens zijn reis: Quentin Massys, Bernard van Orley, Conrad Meit, Jan Provoost, Dirk Vellert en Lucas van Leyden, om er maar een paar te noemen. Dürer is te gast in het atelier en op de bruiloft van Joachim Patinir, die hij een landschapschilder noemt, waarmee hij terloops een nieuw kunsthistorisch begrip introduceert.

Drie weken lang verblijft Dürer in Aken tijdens de feestelijkheden ter gelegenheid van de kroning van Karel V. Hij geniet van de thermale bronnen en verspeelt geld in De Spiegel, verwondert zich over de heiligdommen, bewondert en tekent de kathedraal met het Katschhof, het stadhuis maar ook portretten van zijn gezelschap en een rustende hond.

Een visueel monument

De Nederlandse reis is Dürers meest productieve en creatieve periode wanneer het om tekenen gaat. Niet minder dan 120 overgebleven bladen zijn overgeleverd uit deze periode, een enorme hoeveelheid en een wezenlijk bestanddeel van zijn volledige getekende oeuvre van ruim 900 bladen. Dürer tekende met metaalstift (waarschijnlijk zilverstift), ganzenveer, penseel, houtskool en krijt (soms gemengd) op papier, gekleurd papier en perkament. Dürer schilderde gedurende zijn oponthoud in Antwerpen vanaf 1521 zelfs schilderijen –, ofschoon de productie ervan veel tijdrovender was dan het maken van tekeningen en ook de logistiek hem voor de nodige problemen zal hebben gesteld.

Juist de reizende Dürer werpt licht op het fenomeen Dürer; op de maatschappelijke carrière van een meesterlijke ambachtsman; over het kunstenaarschap in een wereld, waarin het concept “kunstenaarschap” nog niet bestond.

De tentoonstelling wordt een visueel monument met ontroerende, fabelachtige en bewonderenswaardige kunstwerken die met legendarische reisverhalen worden samengebracht en waarvoor het Suermondt Ludwig Museum en de National Gallery bruiklenen uit Europa en de VS in Aken en Londen samen brengen.

Suermondt-Ludwig-Museum
Wilhelmstraße 18 | 52070 Aachen
Tel. +49 241 4798040
www.suermondt-ludwig-museum.de